Aktualności Aktualności

Odkrywamy historię parku-arboretum

Dziewiętnastowieczne rękopisy on-line

5 lutego mija 94. rocznica śmierci znakomitego ogrodnika majątku gołuchowskiego Adama Kubaszewskiego. Jego pracy zawdzięczamy wyjątkowe założenie parkowe. Szczegóły realizacji tego przedsięwzięcia poznać można dzięki rękopisom architekta ogrodu.

Dziewiętnastowieczne zapiski zachowały się w niemal idealnym stanie. Obejmują wydarzenia między 1854 a 1919 rokiem. W lach 80-tych XX wieku zostały przekazane w darze do Ośrodka Kultury Leśnej w Gołuchowie przez Jerzego Szpunta, dyrektora Muzeum Regionalnego w Pleszewie. Obecnie zostają udostępnione w wersji cyfrowej dzięki digitalizacji przez Wojewódzką Bibliotekę Publiczną i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu.

Zbiór historycznych rękopisów składa się z sześciu zeszytów o następujących tytułach:

  • Pamiętnik zeszyt 1,
  • Pamiętnik zeszyt 2 (1876–1883),
  • Park – opis położenia, prowadzonych prac
  • Dziennik z lat 1854–1919,Link do rękopisów Adama Kubaszewskiego
  • Notatki z lat 1888–1903,
  • Skorowidz ilustrowany drzew i krzewów swojskich i zagranicznych przyswojonych do naszego klimatu. 

Autor zapisów – Adam Kubaszewski to ówczesny mistrz w swoim fachu. Od dzieciństwa posiadał smykałkę i zamiłowanie do prowadzenia gospodarstwa, które najprawdopodobniej wyniósł z domu rodzinnego. W tym samym kierunku poprowadził swoją edukację. Doświadczenie zdobywał w majątkach ziemskich w kraju i za granicą. W rezydencji Jana i Izabeli Działyńskich został zatrudniony 1 października 1876 r. Marzeniem właścicieli było posiadanie przyzamkowego parku krajobrazowego. Poszukiwana osoba na posadę architekta ogrodu musiała posiadać kierunkowe wykształcenie poparte praktyką oraz władać językami obcymi. Do zadań pracownika należało m.in. planowanie i nadzór prac,  prowadzenie bieżących zapisków, tłumaczenie fachowej literatury zagranicznej oraz tworzenie publikacji o roślinach ogrodowych. Kubaszewski wypełniał wszystkie powierzone mu zadania z wielką starannością. Potwierdzeniem tego faktu jest nagroda, jaką otrzymał w Bydgoszczy w 1880 r. za projekt założenia parkowego w Gołuchowie. Swoje obowiązki pełnił przez ponad 50 lat życia. Zmarł 5 lutego 1927 r. i pochowany został na gołuchowskim cmentarzu.

                                              Adam Kubaszewski z żoną Wiktorią (ze zbiorów Józefa Witkowskiego),                                               źródło: „Studia i Materiały Ośrodka Kultury Leśnej", t. 5, Poznań 2003.

Organizacja parku, bogactwo gatunków i odmian roślin, jego walory estetyczne to zasługa ścisłej współpracy hr. Działyńskich i ich zaufanego ogrodnika. Do dzisiejszego dnia park prowadzony jest zgodnie z ogólnymi założeniami dziewiętnastowiecznych  twórców. Aby się o tym przekonać zachęcamy do lektury rękopisów Adama Kubaszewskiego. Znajdują się tam nie tylko opisy prowadzonych prac ogrodowych, ale również relacje ze zmian w architekturze budynków majątku, obserwacje meteorologiczne, czy szczegóły dotyczące życia społecznego mieszkańców Gołuchowa.

Tekst: Nela Popiołek