Masz aparat, kochasz naturę i dostrzegasz piękno ukryte w starych drzewach owocowych? Weź udział w ogólnopolskim konkursie fotograficznym „Leśne sady – dziedzictwo, które trwa” i pokaż niezwykłe miejsca, w których historia spotyka się z przyrodą.

Konkurs skierowany jest do wszystkich pełnoletnich miłośników fotografii i przyrody. Jego celem jest pokazanie piękna starych odmian drzew owocowych rosnących w lasach, na leśnych polanach, drogach śródleśnych, zadrzewieniach śródpolnych. Udział w konkursie jest bezpłatny.

Uczestnicząc w konkursie, wspierasz działania na rzecz ochrony i dokumentowania dawnych odmian drzew owocowych występujących w krajobrazie leśnym. Twoje fotografie pomogą również zwrócić uwagę na ich znaczenie jako cennego dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego.

Co można sfotografować?

– stare drzewa owocowe rosnące w lasach i na ich obrzeżach,

– pozostałości dawnych sadów przy leśniczówkach i osadach,

– krajobrazy leśne z udziałem drzew owocowych,

– aleje i drogi obsadzone drzewami owocowymi,

– detale drzew – kwiaty, owoce, korę czy układ gałęzi.

Dlaczego warto wziąć udział?

Najciekawsze fotografie zostaną zaprezentowane podczas internetowej wystawy promującej dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe leśnych sadów. Na autorów najlepszych prac czekają nagrody rzeczowe oraz dyplomy.

I miejsce – 500 zł

II miejsce – 300 zł

III miejsce – 200 zł

Wyróżnienia specjalne

Najważniejsze terminy

– ogłoszenie konkursu: 18 maja 2026 r.

– nadsyłanie prac: do 30 września 2026 r.

– ogłoszenie wyników: 13 października 2026 r.

Jak zgłosić prace?

Każdy uczestnik może zgłosić od 1 do 5 fotografii zapisanych w formacie JPG, w jakości umożliwiającej publikację i wydruk w formacie A3. Do zgłoszenia należy dołączyć załączniki:

– formularz zgłoszeniowy,

– oświadczenie o udzieleniu licencji do fotografii,

– oświadczenie uczestnika,

– podpisaną klauzulę informacyjną RODO.

Wszystkie wymagane załączniki należy podpisać i przesłać w formie skanów razem z fotografiami. Prace konkursowe należy wysłać drogą elektroniczną za pośrednictwem linku do transferu plików na adres: jolanta.wegiel@okl.lasy.gov.pl

W razie pytań dotyczących konkursu można kontaktować się z koordynatorem konkursu – Jolantą Węgiel: e-mail: jolanta.wegiel@okl.lasy.gov.pl, tel. kom.: 695 744 932

Pokaż piękno leśnych sadów i pomóż ocalić ich historię dla kolejnych pokoleń!

Konkurs fotograficzny ma pomóc w dokumentowaniu tych wyjątkowych leśnych sadów oraz budowaniu społecznej świadomości na temat wartości dawnych odmian drzew owocowych jako ważnego elementu dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego.

Regulamin konkursu wraz z wymaganymi załącznikami dostępny jest poniżej.

Leśne sady – więcej niż konkurs fotograficzny

Ogólnopolski Konkurs Fotograficzny „Leśne sady – dziedzictwo, które trwa” jest częścią projektu pod tym samym tytułem, poświęconego popularyzacji wiedzy o znaczeniu przyrodniczym i kulturowym starych odmian drzew owocowych w środowisku leśnym. Ważną częścią konkursu jest dokumentowanie historycznych śladów sadownictwa zachowanych w krajobrazie leśnym.

W ramach tego projektu odbędą się: Ogólnopolski Konkurs Fotograficzny „Leśne sady – dziedzictwo, które trwa”, pokonkursowa wystawa internetowa prezentująca najciekawsze fotografie, seminarium naukowe poświęcone znaczeniu dawnych odmian drzew owocowych  w środowisku leśnym oraz ich rola w krajobrazie. Planowane są także warsztaty szczepienia praktycznego pozyskania zrazów i szczepienia drzew owocowych. Wstępny termin warsztatów to styczeń 2027 r. Warsztaty te będą  płatne.

Wszystkie te działania te mają służyć nie tylko popularyzacji wiedzy o dawnych odmianach drzew owocowych, ale także praktycznemu przekazywaniu umiejętności związanych z ich ochroną, rozmnażaniem i zachowaniem dla kolejnych pokoleń.

Kilka słów o organizatorach

Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie to miejsce o wyjątkowej tradycji sadowniczej sięgającej XIX wieku. Historia tego miejsca związana jest z działalnością rodziny Czartoryskich oraz Jana Działyńskiego, którzy stworzyli w Gołuchowie nowoczesne założenie parkowo-leśne, łączące walory przyrodnicze, krajobrazowe i edukacyjne. Szczególną rolę odegrał ogrodnik i sadownik Adam Kubaszewski. W tamtym czasie Gołuchów był jednym z ważniejszych miejsc rozwoju nowoczesnej sztuki ogrodowej i sadowniczej w Wielkopolsce. W dawnych sadach uprawiano odmiany cenione za odporność, wartość użytkową i dostosowanie do lokalnych warunków klimatycznych. Tu uczono sztuki sadowniczej.  Ośrodek Kultury Leśnej kontynuuje te tradycje, prowadząc działania edukacyjne, promując ochronę dawnych odmian drzewo owocowych. Pozostaje on miejscem, w którym historia sadownictwa spotyka się ze współczesną ochroną przyrody i dziedzictwa kulturowego.

Projekt „Leśne sady – dziedzictwo, które trwa” wpisuje się również w szersze działania Lasów Państwowych związane z ochroną dawnych i dzikich odmian drzew owocowych. W różnych regionach Polski realizowane są przez leśników programy mające na celu zachowanie starych sadów, tworzenie banków genów oraz odtwarzanie historycznych odmian jabłoni, grusz, śliw. Leśnicy od lat wprowadzają stare odmiany drzew owocowych do lasów, na obrzeża dróg leśnych. Dbają o to, by w leśne tereny wprowadzać odmiany, rodzime. Działania te mają na celu ochronę cennych zasobów genetycznych dawnych odmian, zachowanie bioróżnorodności oraz odtwarzanie historycznego krajobrazu kulturowego. Drzewa owocowe stanowią  ważne źródło pokarmu i schronienia dla wielu gatunków ptaków, owadów i drobnych ssaków, zwiększając różnorodność biologiczną terenów leśnych.

Nadleśnictwo Antonin oraz Nadleśnictwo Syców – współorganizatorzy konkursu, od lat aktywnie spiera „leśne sady”. Nadleśnictwo Antonin od kilku lat prowadzi działania związane z odtwarzaniem dawnych sadów i ochroną starych odmian jabłoni. Leśnicy pobierają zrazy z wiekowych drzew owocowych rosnących na terenach dawnych osad i leśnictw, aby zachować ich materiał genetyczny i przywracać historyczne odmiany do krajobrazu regionu. W ramach projektu odtwarzania sadów pozyskano już setki zrazów starych jabłoni z terenów kilku leśnictw Nadleśnictwa Antonin.

Z kolei Nadleśnictwo Syców angażuje się w działania związane z rozmnażaniem i szczepieniem dawnych odmian drzew owocowych oraz popularyzacją wiedzy na temat ich ochrony. Ważnym elementem tych działań jest Arboretum Leśne im. prof. Stefana Białoboka w Stradomi Wierzchniej, gdzie prowadzone są działania praktyczne związane z produkcją sadzonek oraz zachowaniem dawnych odmian drzew owocowych.

Inicjatywa łączy wymiar naukowy z praktyczną ochroną przyrody i troską o zachowanie wartości ważnych zarówno dla współczesnych, jak i przyszłych pokoleń. Dlatego projekt realizowany jest we współpracy z partnerami naukowymi i branżowymi, którzy wspierają jego rozwój merytoryczny oraz pomagają docierać do różnych grup odbiorców.

Wydział Leśny i Technologii Drewna Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu od lat zajmuje się zagadnieniami związanymi z leśnictwem, ochroną bioróżnorodności, a także agroleśnictwem. Tematyka drzew owocowych w lesie jest naturalnie związana z działalnością naukową wydziału.

Współpraca z Instytutem Dendrologii PAN w Kórniku  pomaga zwrócić uwagę na potrzebę zachowania puli genowej dawnych odmian drzew owocowych. Instytut prowadzi badania nad zasobami genowymi leśnych drzew owocowych oraz ochroną różnorodności genetycznej roślin drzewiastych. Działania te  wspierają zachowanie dawnych odmian drzew owocowych i ich ochronę dla przyszłych pokoleń.

Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Poznaniu, współpracuje z rolnikami. Dla tej grupy odbiorców wprowadzany jest program tworzenie zadrzewień śródpolnych. Program ten zachęca rolników do sadzenia drzew i krzewów na terenach rolniczych w celu poprawy bioróżnorodności, ochrony gleby przed erozją, zwiększania retencji wody oraz tworzenia schronienia dla zwierząt. W ramach takich nasadzeń możliwe jest również wykorzystywanie dawnych odmian drzew owocowych, co pozwala łączyć ochronę przyrody z zachowaniem lokalnego dziedzictwa sadowniczego. Dzięki współpracy z Centrum Doradztwa Rolniczego projekt „Leśne sady” wpłynie na  popularyzuje wiedzę o znaczeniu starych odmian drzew owocowych. Mamy nadzieje, że  zachęci do ich praktycznego wykorzystywania w krajobrazie rolniczym.